Psychologische en sociale veiligheid

Hoe veilig voelen de medewerkers zich in jouw organisatie of in je team? Onveiligheid voorkomen begint met aandacht voor het werkklimaat en een onafhankelijke meting.

Geen melding, geen gedoe? Inzicht is onmisbaar

Van organisaties horen we regelmatig: “Er zijn geen meldingen gedaan bij de vertrouwenspersoon” of “We zien geen concrete signalen dat het werkklimaat onveilig is.” Dat klinkt geruststellend, maar roept vaak direct een nieuwe vraag op: is het dan ook daadwerkelijk veilig?

Psychologische en sociale veiligheid zijn belangrijker dan ooit. Organisaties willen een werkomgeving waarin medewerkers zich vrij voelen om zich uit te spreken, vragen te stellen, feedback te geven en zorgen bespreekbaar te maken. Tegelijkertijd blijkt uit de praktijk dat niet alles wat speelt ook zichtbaar wordt. Het uitblijven van meldingen betekent niet automatisch dat medewerkers zich veilig voelen. Daarom zien we een groeiende behoefte aan betrouwbaar inzicht.

Er verschijnen regelmatig onderzoeken en publicaties over psychologische veiligheid, sociale veiligheid en ongewenst gedrag op het werk. Een belangrijk thema, maar als onderzoeksbureau zien we ook dat cijfers niet altijd goed te vergelijken zijn. Juist bij een gevoelig onderwerp als dit zijn representatieve data en een betrouwbare benchmark essentieel.

Met een onafhankelijk medewerkersonderzoek krijg je inzicht in hoe medewerkers het werkklimaat daadwerkelijk ervaren. Niet alleen in eventuele ervaringen met ongewenst gedrag, maar juist ook in de factoren die bijdragen aan een open, veilige en positieve werkcultuur.

Een veilig werkklimaat creëren

De MonitorGroep heeft in samenwerking met Joriene Beks en Hans van der Loo een medewerkersonderzoek ontwikkeld waarin alle aspecten van sociale en psychologische veiligheid aan bod komen. We gaan daar enerzijds in op de preventieve kant: in welke mate ervaren medewerkers een open en veilig werkklimaat? Verder delen medewerkers anoniem hun eventuele ervaringen met ongewenst of grensoverschrijdend gedrag. In de vragenlijst komen de vijf kenmerken van psychologische veiligheid en de drie achterliggende factoren aan bod.

Het resultaat van het medewerkersonderzoek naar psychologische veiligheid is een helder rapport dat laat zien in welke mate medewerkers een veilig werkklimaat ervaren. Deze inzichten helpen om over het werkklimaat, verwachtingen, ervaringen en wensen in gesprek te gaan.

Vooral voor organisaties waarin het niet zo gebruikelijk is om te praten over ‘hoe gaan we met elkaar om’ kan dit spannend zijn. Heel begrijpelijk. Daarom helpen/begeleiden de adviseurs van de MonitorGroep en onze samenwerkingspartners jouw organisatie of team hier graag bij.

Vanuit onze praktijkervaringen en kennis, weten we ook dat je de psychologische veiligheid niet van de ene op de andere dag versterkt. Het vraagt bijvoorbeeld om het opbouwen van onderling vertrouwen, het aanmoedigen van vernieuwing en het creëren van een veilige omgeving om te leren. Wel weten we vanuit ons Nationaal Werkgeluk Onderzoek dat alle aandacht die besteed wordt aan een veilig werkklimaat loont en dat het werkgeluk significant hoger is in een veilig werkklimaat.

Wat brengt het onderzoek in kaart?

Het onderzoek richt zich op twee onderdelen: de kenmerken van psychologische veiligheid…

De kenmerken
1. Inclusie
Je thuis voelen in een team, jezelf kunnen zijn en ruimte voor verschillende meningen.
2. Delen
Vrijheid om je mening te geven, openheid over fouten, het delen van feedback en kennis.
3. Leveren
Teambelang voorop stellen, elkaar waarderen en successen delen.
4. Uitdagen
Vernieuwen, je nek uitsteken en de durf hebben om tegen de stroom in te gaan.
5. Positiviteit
Plezier in het werk, een open en ongedwongen sfeer en ruimte voor hulpvragen.

… en de factoren die deze veiligheid versterken.

De factoren
1. Vertrouwen
Vertrouwen in collega’s, gedeelde normen en waarden, verbondenheid en afspraken nakomen.
2. Vrijmoedigheid
Openheid naar elkaar, aanspreken op gedrag, kwetsbaarheid ruimte geven.
3. Verschil maken
Duidelijke prioriteiten en ambities, leren van elkaar, houden aan afspraken.

Wat cijfers laten zien

Jaarlijks voeren wij meer dan 100 medewerkersonderzoeken uit. Daarnaast beschikken we over inzichten uit het Nationaal Werkgeluk Onderzoek. Hierdoor kunnen we resultaten plaatsen in een brede en representatieve benchmark.

Dat helpt organisaties om uitkomsten goed te duiden. Niet alleen op basis van gevoel, maar ook vanuit de vraag: hoe verhouden wij ons tot andere organisaties?

Zo ontstaat een realistischer beeld van de situatie en kunnen gerichte verbeteracties worden ingezet.

Organisaties die compleet vrij zijn van ongewenst gedrag zijn op één hand te tellen

30%

Van de medewerkers in Nederland krijgt ermee te maken

21%

Ervaart ongewenst gedrag vanuit collega’s of leidinggevenden

17%

Ervaart ongewenst gedrag vanuit externen

33%

Weet niet wie de vertrouwenspersoon is

Contact

Meer weten over psychologische veiligheid?

Benieuwd hoe het ervoor staat in jouw organisatie? Wij helpen je graag aan de juiste inzichten. En nee, je medewerkersonderzoek hoeft niet alleen over ‘ellende’ te gaan. Juist door aandacht te hebben voor veiligheid, vertrouwen én werkgeluk ontstaat een evenwichtig beeld. Samen stemmen we de meting af op wat past bij jouw organisatie.

Sparren? Neem gerust contact met ons op.

info@monitorgroep.nl

030 288 75 58

Winthontlaan 200, postbus 85183, 3508 AD Utrecht